SHQIPĖRIA ETNIKE - PĖRKUJTIM

Nė Prishtinė me nderime u varros historiani dr. Sabit Uka

Studiuesi i sanxhakut tė Nishit dhe i fatit tė muhaxhirėve shqiptarė

"Ndriēimit tė kėsaj ngjarjeje tė hidhur, dr. Sabit Uka i kontribuoi edhe me tezėn e doktoratės "Vendosja dhe pozita e shqiptarėve tė Sanxhakut tė Nishit (1877/1878 dhe 1912, tė cilėn e mbrojti me sukses nė vitin 1993. Kėsaj kaptine tė dhembshme tė historisė sė shqiptarėve, dr. Sabit Uka ia kushtoi gjithsej 8 vepra, nė tė cilat paraqiti faktet e pamohueshme pėr etnocidin e paparė qė ekspansionizmi serb ushtroi mbi popullatėn shqiptare, qė deri atėherė jetonte nė trojet e veta etnike tė Sanxhakut tė Nishit", theksoi Shefki Ukaj

Ragip Sylaj

Me rastin e vdekjes sė historian­it i cili me punėn e palodhshme i ka dhėnė kontribut tė ēmueshėm shkencor historiografisė shqiptare, nė veēanti ndriēimit tė pėrndjekjes sė shqiptarėve nga rajoni i Sanxhakut tė Nishit (1877/1878), dr. Sabit Ukės, nė Fakultetin e Filologjisė nė Prishtinė u mbajt njė mbledhje pėrkujtimore.

Pamje nga mbledhja pėrkujtimore nė Fakultetin e Filologjisė nė Prishtinė, me rastin e varrimit tė studiuesit dr. Sabit Uka

Drejtori i Institutit tė Historisė, dr. Jusuf Bajraktari, pasi foli pėr biografinė e tė ndjerit Sabit Uka, tha se ai ėshtė ndėr shembujt e rrallė qė dallgėt e jetės e kanė pėrplasur deri te kampet naziste tė pėrqendrimit e qė nuk ėshtė dorėzuar Ai, duke qėndruar stoikisht dhe gjithnjė duke luftuar pėr dije dhe progres, do tė arrijė kulmet e ngritjes profesionale shkencore. Sipas Bajraktarit, Sabit Uka nga vitet 90-tė tė shekullit tė kaluar e deri nė fund tė jetės sė tij iu pėrkushtua me tėrė qenien hulumtimit dhe studimit tė njėrės nga ngjarjet mė tragjike tė historisė sė popullit tonė - shpėrnguljes me dhunė tė shqiptarėve nga krahina e Toplicės dhe gjenocidit serb mbi kėto vise shqiptare. Pikėrisht nė kėtė periudhė dhe pėr kėto ngjarje ai do tė hartojė njė studim tė vlefshėm nė aspektin shkencor pėrkatėsisht tezėn e doktoratės me titull "Vendosja dhe pozita e shqiptarėve tė Sanxhakut tė Nishit (1877/1878) deri mė 1912". "Profilin e personalitetit tė Sabit Ukės e karakterizojnė virtytet e larta njerėzore, kultura e gjerė, zelli e modestia dhe kėmbėngulėsia nė synimet e tij fisnike", vlerėsoi Bajraktari.

Ndėrkaq, zėvendėsministri i MASHT-it, dr. Fevzi Berisha tha se profesori ynė i nderuar, veteran i arsimit mbi gjysmė shekulli, kontribuoi pėr arsimimin e gjeneratave tė reja nė Kosovė. Nxėnėsit e kėtij profesori sot pėrfaqėsojnė institucionet e Kosovės, por vazhdojnė edhe qė ta promovojnė veprėn e profesorit Sabit Uka. Qė nga vitet e '90, profesori Sabit kyēet nė rezistencėn paqėsore qė i bėhej pushtetit tė atėhershėm, sidomos pėr mbrojtjen dhe promovimin e shkollės shqipe nė gjuhėn kombėtare.

Sipas Shefki Ukajt, dr. Sabit Uka u angazhua me pėrkushtimin mė tė madh pėr ndriēimin e golgotės qė e pėrjetoi popullata shqiptare e dėbuar me dhunė nga regjimi i atėhershėm serb, i cili me represion tė pėrgjakshėm bėri spastrimin e territorit etnik shqiptar tė Sanxhakut tė Nishit me njė sipėrfaqe prej 10 mijė kilometrash katrore, apo sa hapėsira e tashme gjeografike e Kosovės. "Ndriēimit tė kėsaj ngjarjeje tė hidhur, dr. Sabit Uka i kontribuoi edhe me tezėn e doktoratės "Vendosja dhe pozita e shqiptarėve tė Sanxhakut tė Nishit (1877/1878 dhe 1912)", tė cilėn e mbrojti me sukses nė vitin 1993. Kėsaj kaptine tė dhembshme tė historisė sė shqiptarėve, dr. Sabit Uka ia kushtoi gjithsej 8 vepra, nė tė cilat paraqiti faktet e pamohueshme pėr etnocidin e paparė qė ekspansionizmi serb ushtroi mbi popullatėn shqiptare, qė deri atėherė jetonte nė trojet e veta etnike tė Sanxhakut tė Nishit", theksoi Shefki Ukaj.

I lindur nė muaj in nėntor tė vitit 1920 nė Sllatinė tė Madhe tė Fushė Kosovės, dr. Sabit Uka shkollėn fillore e kreu nė vendlindje, shkollėn normale nė Pejė, shkollėn e lartė pedagogjike nė Nish mė 1955, grupin histori-gjeografi. Nė vitin 1974 u diplomua nė Degėn e Historisė nė Fakultetin Filozofik tė Universitetit tė Prishtinės, ku edhe magjistroi nė vitin 1979, ndėrsa doktoroi nė vitin 1993.

Historiani Sabit Uka, qė ishte edhe kryetar nderi i Shoqatės sė Muhaxhirėve tė Kosovės, anėtar i kryesisė sė Shoqatės sė Historianėve tė Kosovės etj., ndėrroi jetė mė 2 shtator nė Antalia tė Turqisė, ndėrsa me nderime u varros dje nė Prishtinė. 

Marrė nga "Zėri" i datės 08.09.2006